Obesitas (vetzucht) is een snel groeiend maatschappelijk gezondheidsprobleem in Westerse landen. Samen met o.a. diabetes type 2, verhoogde bloeddruk en een hoog gehalte aan (LDL-)cholesterol, is obesitas één van de risicofactoren van het zogenaamde metabool syndroom. In Nederland heeft meer dan 40% van de bevolking van 25 t/m 44 jaar overgewicht, een percentage dat oploopt tot boven de 50% bij 45-plussers (Bron: CBS 2006). Met name in Oost-Nederland, met een bovengemiddelde vergrijzing van nu al ± 20% 65-plussers, heeft dit grote gevolgen voor zowel de bevolking zelf (lagere gezondheidsstatus), voor de kosten die moeten worden gemaakt in de gezondheidszorg (hoger dan in andere regio's), als voor de economische slagkracht van het bedrijfsleven (meer ziekteverzuim en een lagere gezondheidsstatus van werkenden die bovendien minder productief zijn). Tot en met het jaar 2004 bleef de economische groei in Oost-Nederland structureel achter bij die van het landelijk gemiddelde.
In het jaar 2005 is de periode van laagconjunctuur afgesloten. In de provincies Gelderland en Overijssel heeft zich in 2006 en 2007 vrijwel over de gehele linie een fors herstel van de werkgelegenheid aangediend. Het tij lijkt echter te gaan keren. Voor 2008 wordt door het CPB (februari 2008) een lagere economische groei voorspeld van ca 1,75-2,25%. De regio is dan ook gebaat bij een aantrekkelijk en passend vestigingsmilieu voor innovatieve (MKB!) ondernemers. Juist bij de industriële bedrijvigheid liggen belangrijke potenties om ook in de toekomst de welvaart op peil te houden, met name als deze bedrijvigheid zich richt op de pieken in Oost-Nederland. Dit moet leiden tot een significante toename van de bedrijfsinvesteringen en tot toegevoegde waarde. Daaraan moet ook een betere en snellere benutting van kennis bijdragen. De nadruk binnen de waardeketen ‘kennis-kunde–kassa’ ligt immers nog te weinig op de verbinding ‘kunde–kassa’. Bedrijven, met name het MKB, moeten nóg beter en nóg sneller gebruik maken van de in Oost-Nederland aanwezige excellente kennispositie bij de universiteiten en andere kennisinstellingen. Nieuwe product-marktcombinaties op het snijvlak van de kennisgebieden Food, Health en Technology zijn hierbij kansrijke ontwikkelingen.
In dit kader en met het oog op het obesitas-probleem ligt het voor de hand om, door middel van bestaande kennis en door innovatie, voedingsmiddelen te ontwikkelen die als onderdeel van een gebalanceerd dieet leiden tot gewichtsafname en een verbeterde gezondheid. Een belangrijke focus zal hierbij liggen op eiwitrijke voedingsmiddelen, omdat in recente wetenschappelijke literatuur is aangetoond dat eiwitrijke producten meer verzadigen dan vetrijke en koolhydraatrijke (Batterham et al., 2006; Weigle et al., 2005; Halton and Hu, 2004; Westerterp-Plantenga, 2003). Het toepassen van dergelijke eiwitrijke voedselproducten in goed gecontroleerde dieetprogramma's, met name bij het bedrijfsleven, moet leiden tot gezondere werknemers en een verbeterde economische status van de regio.
In het licht van het bovenstaande zijn de belangrijkste doelstellingen van dit project het uitbreiden en creëren van werkgelegenheid rondom het thema 'Obesitas' op basis van innovatieve ideeën die leiden tot nieuwe wetenschappelijke en technologische doorbraken: de ontwikkeling van functionele voedselproducten/-ingredienten en internet-ondersteunde dieetprogramma's op basis van biomarkers in het bloed en persoonsgerichte diagnostiek. Deze ontwikkelingen zullen bijdragen aan het terugdringen van de hierboven geschetste trend van steeds hogere percentages te dikke personen in Oost-Nederland en de negatieve gevolgen daarvan voor de regio. Daartoe zijn de volgende deel-projecten geformuleerd, waarbij vanaf het begin van het project zal worden gewerkt aan de verbinding ‘kunde–kassa’:
1. Innovatie (KENNIS)
1.1. Ontwikkeling van nieuwe, sterker verzadigende eiwitten en eiwit-isolaten.
1.2. Opheldering van obesitas-gerelateerde biomarkers in bloed.
1.3. Ontwikkeling van een microarray diagnostische test voor persoonlijk dieetadvies.
2. Productontwikkeling en Optimalisaties (KUNDE)
2.1. Ontwikkeling en uitvoering van dieetprogramma´s.
2.2. Formulering/Productie van gezonde, eiwitrijke voedingsmiddelen.
2.3. Ontwikkeling en toepassing van een internet dieetgenerator en -motivator.
2.4. Optimalisatie van dieetprogramma's en financiële besparingen.
3. Exploitatie (KASSA)
3.1. Opzetten van een communicatie- en implementatieplan.
Het consortium van deelnemers dat bij de uitvoering van dit project samenwerkt is een mix van 3 kennisinstellingen en 6 bedrijven (4 MKBs) met expertise op het gebied van de drie kennisconcentraties binnen Oost-Nederland, te weten Food & Nutrition, Health en Technology. Bovendien is het de bedoeling om nog meer bedrijven en instellingen bij het project te betrekken.